Dopuszczalna masa pojazdu jest bardzo ważną zmienną dla kierowców samochodów ciężarowych. Dowiedz się, czym jest dopuszczalna masa całkowita, jak się ją oblicza i co się stanie w przypadku jej przekroczenia.
Dopuszczalna masa całkowita (DMC) została zdefiniowana w ustawie Prawo o ruchu drogowym i oznacza łączną masę pojazdu lub zespołu pojazdów wraz z masą ładunku i osobami podróżującymi. DMC określa masę możliwego obciążenia, która ustalana jest przez producenta w czasie procesu homologacji typu pojazdu.
Dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów to zsumowana maksymalna waga pojazdów połączonych ze sobą w celu poruszania się po drodze jako całość wraz z masą ładunku i osobami. Zgodnie z ustawą Prawo o ruchu drogowym zespół pojazdów składa się maksymalnie z trzech pojazdów.
DMC jest to suma pojemności przyczepy wraz z masą przyczepy. Pojemność przyczepy jest określona przez producenta i oznacza maksymalną wagę, jaką przyczepa może pomieścić. Masa przyczepy to łączna masa przewożonego ładunku wraz z dodatkowymi akcesoriami i osobami.
Dopuszczalna masa całkowita wpływa na bezpieczeństwo na drodze, a nieprzestrzeganie może skutkować karami. Aby temu zapobiec należy zadbać o to, aby ładunek nie był nierównomiernie rozłożony ani nie przekraczał dopuszczalnej wagi. Należy pamiętać również o wliczeniu wagi osób i dodatkowych akcesoriów przy obliczaniu dopuszczalnej masy całkowitej.
Maksymalny dopuszczalny nacisk osi jest ograniczony w Polsce przeważnie do 8-10 ton. Ponadto, obowiązują również różnego rodzaju ograniczenia prędkości i zakazy wjazdu określane na znakach drogowych, gdzie widnieje informacja o dopuszczalnej masie całkowitej pojazdu.
Odpowiednie rozłożenie ładunku ma bezpośredni wpływ na obciążenie poszczególnych osi, a tym samym na bezpieczeństwo na drodze. Kierowca musi umiejętnie umieścić towar oraz szybko reagować, jeżeli okaże się, że została przekroczona dopuszczalna masa całkowita pojazdu.
Dopuszczalna ładowność oznacza maksymalną masę ładunku i osób, jaką może przewozić pojazd. Dopuszczalna ładowność stanowi różnicę dopuszczalnej masy całkowitej i masy własnej pojazdu.
Informacja o DMC danego pojazdu znajduje się w dowodzie rejestracyjnym. Oprócz informacji o dopuszczalnej masie całkowitej (kod F.1) można tam znaleźć informacje o maksymalnej masie całkowitej pojazdu (kod F.2) oraz o masie własnej (kod F.3).
Głównym zadaniem kierowcy jest transport ładunku. Wiąże się z tym obowiązek pilnowania dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Inspekcja Transportu Drogowego prowadzi kontrole na drogach i sprawdza, czy doszło do przekroczenia DCM i ładowności pojazdu.
Przeciążony pojazd stanowi zagrożenie dla pozostałych uczestników ruchu drogowego. Z powodu przekroczenia DMC wydłuża się droga hamowania, pojazd staje się niestabilny, co może doprowadzić do kolizji lub wypadku drogowego. Mimo, że kierowca może reagować natychmiast na sytuację, przeciążone auto nie od razu zareaguje na ruchy kierowcy.
DMC może zostać skontrolowana wyłącznie przez uprawnione do kontroli wagowej organy:
Pojazdy mogą być najpierw poddane tzw. preselekcji wagowej, czyli zważone za pomocą nielicencjonowanych wag wbudowanych w asfalt przy drogach. W sytuacji, w której masa pojazdu przekracza dopuszczalną normę, należy zważyć pojazd licencjonowaną wagą: stacjonarną bądź przenośną.
Przekroczona dopuszczalna masa całkowita pojazdu stanowi zagrożenie na drodze. Jeżeli podczas kontroli okaże się, że przewożony towar przekracza DMC pojazdu, to kierowca i firma transportowa podlegą karze pieniężnej. Oprócz kary pieniężnej osoba kontrolująca może nie dopuścić pojazdu do ruchu i może zażądać, aby rozładować pojazd z towaru, który powoduje przekroczenie norm. Rozładunek, przeładunek i odpowiednie zabezpieczenie towaru rozładowanego wpływa na koszty transportu i na czas wykonania zlecenia.
| Warunki techniczne pojazdu | Dopuszczalna masa całkowita (DMC) |
| przyczepa o jednej osi (z wyjątkiem naczepy) | 10 t |
| przyczepa z jedną osią centralną | 11 t |
| przyczepa o dwóch osiach (z wyjątkiem naczepy) | 18 t |
| przyczepa o liczbie osi większej niż dwie (z wyjątkiem naczepy) | 24 t |
| pojazd samochodowy o dwóch osiach, inny niż autobus | 18 t (19 t przy zasilaniu paliwem alternatywnym, 20 t w przypadku pojazdu bezemisyjnego) |
| autobus o dwóch osiach | 19,5 t |
| pojazd samochodowy o trzech osiach | 25 t, ale dopuszcza się 26 t przy spełnieniu warunków (bliźniaki / Super Single + pneu lub wariant z 9,5 t na osie napędowe); dodatkowo +1 t dla paliwa alternatywnego; +2 t dla pojazdów bezemisyjnych |
| pojazd samochodowy o liczbie osi większej niż 3 | 32 t |
| autobus przegubowy o trzech osiach | 28 t; 29 t dla paliwa alternatywnego; 30 t dla pojazdów bezemisyjnych |
| samochód ciężarowy 4-osiowy określonych podrodzajów (wywrotka/betoniarka itd.), używany w ruchu krajowym | 34 t |
| zespół pojazdów mający 3 osie | 28 t |
| zespół 4-osiowy: 2-osiowy pojazd + 2-osiowa przyczepa | 36 t ; 37 t dla paliwa alternatywnego; 38 t dla pojazdów bezemisyjnych |
| zespół 4-osiowy: 3-osiowy pojazd + 1-osiowa przyczepa | 35 t; dopuszcza się 36 t przy spełnionych warunkach (bliźniaki+pneumatyka lub 9,5 t na osie napędowe) |
| pojazd członowy 4-osiowy: 2-osiowy ciągnik + 2-osiowa naczepa | 36 t; dopuszcza się 38 t przy spełnionym warunku (bliźniaki+pneumatyka); dodatkowo +1 t dla paliwa alternatywnego; +2 t dla pojazdów bezemisyjnych |
| pojazd członowy 4-osiowy: 3-osiowy ciągnik + 1-osiowa naczepa | 35 t; dopuszcza się 36 t przy spełnionym warunku (bliźniaki+pneumatyka) |
| zespół mający łącznie ≥5 osi | 40 t; wyjątki dla transportu intermodalnego: 42 t (układ 2+3 osie) i 44 t (układ 3+2/3 osie) przy kontenerach lub wymiennych nadwoziach do 45 stóp |
Dopuszczalna masa całkowita jest bardzo istotną wartością ze względów bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zlekceważenie DMC może nieść za sobą poważne konsekwencje – od kar pieniężnych po kolizje lub wypadki na drodze. Warto więc uwzględnić wszystkie czynniki wpływające na dopuszczalną masę całkowitą i nie pominąć w obliczeniach wagi pasażerów i innych akcesoriów, niebędących przewożonym ładunkiem.
Szukasz nowoczesnego systemu do zarządzania transportem? Sprawdź fireTMS, czyli system 360°, który możesz testować za darmo przez 14 dni. Wystarczy, że założysz bezpłatne konto!
Regularnie dostarczamy informacji o naszym systemie oraz na tematy z branży TSL.
Zapisz się do newslettera i bądź na bieżąco.
Artykuł został napisany przez zespół fireTMS, w oparciu o wiedzę, doświadczenie i znajomość branży TSL.
Jednym z obowiązków firm transportowych jest instalacja, kalibracja i legalizacja tachografu w samochodach ciężarowych. Stosowanie tachografów wynika z prawa w Polsce i w Unii Europejskiej, a za brak kalibracji grożą kary. Dowiedz się z tego artykułu wszystkiego, co trzeba wiedzieć o tachografach. Tachograf cyfrowy – co to jest? Tachograf cyfrowy jest urządzeniem elektronicznym wykorzystywanym w […]
4 minuty czytania
Certyfikat kompetencji zawodowych (CKZ) to państwowy dokument potwierdzający wiedzę i kwalifikacje do prowadzenia działalności w transporcie drogowym. Uprawnienie jest niezbędne do uzyskania transportowej licencji krajowej i wspólnotowej, co pozwala legalnie świadczyć przewozy w Polsce i na terenie innych krajów UE. Dokument jest wydawany bezterminowo, choć w razie utraty tzw. dobrej reputacji może zostać cofnięty. Kto […]
5 minut czytania
Dopuszczalna masa pojazdu jest bardzo ważną zmienną dla kierowców samochodów ciężarowych. Dowiedz się, czym jest dopuszczalna masa całkowita, jak się ją oblicza i co się stanie w przypadku jej przekroczenia. Czym jest dopuszczalna masa całkowita pojazdu? Dopuszczalna masa całkowita (DMC) została zdefiniowana w ustawie Prawo o ruchu drogowym i oznacza łączną masę pojazdu lub zespołu […]
7 minut czytania