Certyfikat kompetencji zawodowych (CKZ) to państwowy dokument potwierdzający wiedzę i kwalifikacje do prowadzenia działalności w transporcie drogowym. Uprawnienie jest niezbędne do uzyskania transportowej licencji krajowej i wspólnotowej, co pozwala legalnie świadczyć przewozy w Polsce i na terenie innych krajów UE. Dokument jest wydawany bezterminowo, choć w razie utraty tzw. dobrej reputacji może zostać cofnięty.
Przepisy wymagają, aby co najmniej jedna osoba zarządzająca transportem w firmie przewozowej, zazwyczaj właściciel lub zatrudniony menedżer, posiadała certyfikat kompetencji zawodowych. Obowiązek dotyczy przedsiębiorstw wykonujących zarobkowy przewóz rzeczy pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony lub 2,5 tony w transporcie międzynarodowym oraz transport drogowy osób pojazdami z miejscami dla więcej niż 9 pasażerów.
Zwolnienia obejmują m.in. niezarobkowy transport pojazdami do 3,5 t, przewozy sanitarne i ratownictwo medyczne.
Procedura uzyskania CKZ w zakresie transportu składa się z kilku etapów i wymaga nie tylko zdania egzaminu, ale także złożenia wniosku i odpowiednich dokumentów.
Absolwenci studiów obejmujących program CKZ mogą uzyskać zwolnienie z całego lub części egzaminu, płacąc jedynie 300 zł i dołączając do wniosku deklarację oraz dyplom ukończenia studiów. W takim przypadku ITS również wysyła dokument w ciągu 28 dni od rozpatrzenia wniosku złożonego przez kandydata.
Egzamin państwowy, kończący się uzyskaniem certyfikatu kompetencji zawodowych ma formę pisemną i składa się z dwóch części. Część pierwsza, w formie testu wielokrotnego wyboru, składa się z 64 pytań wielokrotnego wyboru z ośmiu dziedzin:
Część drugą możemy nazwać zadaniem praktycznym, które opiera się na studium przypadku i zawiera dwa zadania, z których jedno dotyczy czasu pracy kierowców, a drugie najczęściej zagadnień finansowych. Całość trwa cztery godziny i aby ją zdać, należy uzyskać minimum 50% punktów w każdej z części i łącznie co najmniej 60%.
Zakres egzaminu kompetencji zawodowych jest określony w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009.
Kandydaci muszą znać m.in. normy techniczne pojazdów i zasady bezpieczeństwa, zasady zarządzania przedsiębiorstwem transportowym oraz dostęp do rynku usług. Obowiązkowa jest też znajomość podstaw prawa podatkowego, finansowego i pracy oraz podstaw prawa cywilnego i handlowego.
Certyfikat kompetencji zawodowych jest jednym z koniecznych warunków uzyskania licencji transportowej krajowej i międzynarodowej, która uprawnia do zarobkowego przewozu osób i rzeczy. Firma, w której nie zatrudnia osoby posiadającej ten certyfikat, nie możne legalnie wykonywać działalności w branży transportowej powyżej wskazanych limitów wagowych lub przewozowych.
Łączny koszt pierwszego podejścia do egzaminu, którego efektem ma być wydanie certyfikatu kompetencji zawodowych wynosi 800 zł. Składa się na to 500 zł za sam egzamin i 300 zł za wydanie certyfikatu. Kolejne podejście do egzaminu nie wiąże się z koniecznością opłacenia wydania certyfikatu, więc kosztuje 500 zł.
Z kolei osoby zwolnione z egzaminu płacą jedynie 300 zł za samo wydanie certyfikatu. Warto jednak pamiętać o tym, że należy odpowiednio przygotować się do egzaminu, co z kolei może skutkować dodatkowymi opłatami za kusy lub materiały szkoleniowe, które sięgają do kilku tysięcy złotych.
CKZ jest wydawany bezterminowo, jak większość świadectw lub certyfikatów edukacyjnych. W związku z tym certyfikat nie wymaga odnawiania ani wnoszenia dodatkowych opłat po upływie określonego czasu. Wyjątkiem jest jednak sytuacja, gdy w związku z nieprzestrzeganiem przepisów dotyczących prowadzenia działalności transportowej i tzw. utratą dobrej reputacji, certyfikat zostaje cofnięty. Wówczas wymagane jest jego ponowne uzyskanie, które wiąże się z odczekaniem co najmniej roku i ponownym zdaniem egzaminu.
Ceryfikat kompetencji zawodowych jest przepustką do legalnego prowadzenia działalności transportowej i stanowi świadectwo profesjonalizmu firmy. Poświadcza, że osoba zarządzająca transportem zna przepisy, potrafi zarządzać firmą i dbać o bezpieczeństwo przewozów.
Masz firmę transportową i szukasz skutecznego narzędzia do zarządzania transportem? Sprawdź fireTMS, czyli kompleksowy system TMS, dzięki któremu możesz skutecznie prowadzić swoją firmę transportową. Załóż bezpłatne konto fireTMS i rozpocznij 14-dniowy okres próbny.
Regularnie dostarczamy informacji o naszym systemie oraz na tematy z branży TSL.
Zapisz się do newslettera i bądź na bieżąco.
Head of Business Development
Head of Business Development, od 10 lat wdraża fireTMS w firmach transportowych i spedycyjnych. Lider sprzedaży fireTMS, odpowiada za rozwój biznesowy w Polsce oraz na rynkach europejskich. Dzięki swojemu doświadczeniu potrafi skutecznie przekładać potrzeby klientów na realne usprawnienia wspierające ich codzienną pracę.
Branża TSL każdego dnia zmaga się z wieloma wyzwaniami. Jednym z nich jest niedobór kierowców zawodowych. Problem dotyka nie tylko rynek krajowy, ale i międzynarodowy. Jak uzyskać prawo jazdy na tira? Niniejsza publikacja zawiera przydatne wskazówki dla osób zainteresowanych rozpoczęciem pracy w branży transportowej w 2026 roku. Zapraszamy do lektury. Co to jest prawo jazdy […]
6 minut czytania
Za nami kolejny kolejny rok pełen wyzwań dla branży TSL, który upłynął zarówno pod znakiem walki z kryzysem, jak również szukania przewag konkurencyjnych dzięki inwestycjom w nowoczesne rozwiązania. Co przyniesie rok 2025 w transporcie i spedycji? Zebraliśmy ważne informacje i prognozy dotyczące rynku transportowego w Europie, które pomogą Ci przygotować się do prowadzenia działalności w […]
11 minut czytania
W określonych dniach i godzinach pojazdy oraz zespoły pojazdów, których masa całkowita przekracza 12 ton nie mogą poruszać się po drogach ze względu na wzmożony ruch. W jakie dni obowiązuje zakaz ruchu ciężarówek w 2026 roku? Zapraszamy do lektury. Zakazy ruchu ciężarówek – cel Zakaz jazdy ciężarówek ma na celu zmniejszenie natężenia ruchu, gdy na […]
5 minut czytania